bebeğin oksijenlenmesi

10 AYLIK GEBELİK (ON AYLIK HAMİLELİK)
GEBELİĞİN ONUNCU AYI
(40. HAFTADAN SONRAKİ DÖNEM)

Normal bir gebelik genellikle 38 ile 40. haftalar arasında bebeğin doğumu ile sonuçlanır. Gebelik haftasının 40 haftayı tamamlamasına rağmen doğumun olmaması durumunda gebeliğin onuncu ayına girilmiş olunur.

Gebelik haftasının belirlenmesinde en güvenli yöntem anne adayının son adet tarihinin doğru hatırlanması ve ilk 12 haftada yapılan ultrason ölçümünde bu tarihin doğrulanmasıdır.
Gerçek bir gün geçmesi hem doğum öncesi dönemde hem doğum esnasında hem de doğum sonrası dönemde çocuk için çeşitli tehlikeleri olan bir durumdur. Bu yüzden gün geçmesi hem anne adayı hemde doktoru tarafından dikkatle üzerinde durulması gereken bir durumdur.

Gün geçmesi olan gebeliklerde karşılaşılabilecek sorunlar şunlardır:
– Bebeği besleyen yani bebeğin eşinin yaşlanmasına bağlı bebeğe giden besin maddeleri ve oksijen azaldığında bebekte doğum öncesi dönmede ve doğum esnasında bebeğin oksijenlenmesi ve dolayısı ile kalp atımlarında bozulmalar olabilir.
– Günü geçen hastaların suyu giderek azalarak bebeğin kordonuna baskı yapmasına neden olabilir buda bebeğin beslenmesini ve oksijen almasını bozabilir.
– Gün geçmesi durumlarında bebek dışkısını doğumdan önce yada doğum esnasında yapabilir ve bu ilk dışkı bebek doğmadan önce yada daha sıklıkla bebek doğduktan sonra ilk nefesini aldığında bebeğin akciğerine kaçarak solunum sıkıntısı yaratabilir.
– Günü geçen gebeliklerde bebekler daha iri olabilir ve buna bağlı doğumla ilgili sorunlar yaşanabilir.

Gün geçmesi olan gebelikler yukarıda belirtilen sorunlar nedeniyle daha yakından takip gerektirirler.

embriyonun kalp ve dolaşım sistemi

2 AYLIK GEBELİK (İKİ AYLIK HAMİLELİK)
HAMİLELİĞİN İKİNCİ AYI
(4.-8. HAFTALAR ARASI DÖNEM)
BEBEĞİNİZİN 5-8. HAFTALARDA GELİŞİMİ:
Bebeğiniz büyümekte ve değişmektedir. Gebeliğinizin 5-8. haftalarında, bebeğinizin hücreleri faklılaşmakta ve özel fonksiyonlar üstlenmeye başlamaktadır. Hücrelerin bu özelleşme süreci diferansiasyon (farklılaşma) olarak adlandırılmaktadır. Farklılaşma, bir insanı oluşturan farklı türdeki hücrelerin oluşumu için önemlidir. Farklılaşmanın bir sonucu olarak, bebeğinizin dış görünümünün ana hatları da şekillenmeye başlamıştır.

5 HAFTALIK HAMİLELİK
Bu haftaya kadar bir hücre yığınından oluşan bebeğiniz artık embriyo olarak adlandırılır. 5. haftadan itibaren ana hatlarıyla vücut yapısı oluşmaya başlar.
Embriyo üç tabakaya ayrılır. Tüm dokular ve organlar bu tabakalardan gelişir. En üst tabakada bir oluk oluşur ve bu oluk daha sonra bebeğinizin beyin, omurilik, omurilik sinirleri ve omurgasının gelişeceği nöral tüpü oluşturmak üzere kapanır.

Kalp ve dolaşım sistemi embriyonun orta tabakasından şekillenir. Embriyonun merkezindeki kabartıdan kalp gelişir. 5. haftanın sonunda hem embriyoda hem de plasentada erken kan elemanları ve kan damarları oluşur.
Bebeğinizin ilk kalp atımları döllenmeden 21-22 gün sonra başlar. Ancak ne sizin ne de doktorunuzun bu kalp atımlarını duyması mümkün değildir. Yalnızca ultrasonla kalp atım hareketleri izlenebilir. Bu değişikliklerle, dolaşım başlar. Dolaşım sistemi ilk fonksiyon gören organ sistemidir.
İç tabakadan akciğerler, barsaklar, ve idrar torbası (mesane) gelişir. 5. haftada iç tabakadan yalnızca bu yapılar gelişir. Diğer organlar bu yapıların gelişiminden sonra şekillenecektir.
Döllenmenin hemen sonrasında bebeğiniz tek hücreli bir zigottur ve mikroskopik boyuttadır. Gebeliğinizin 5 haftasında (döllenmeden 3 hafta sonra) bebeğiniz bir kalem ucu büyüklüğündedir (yaklaşık 1.5 mm).

6 HAFTALIK HAMİLELİK
6. haftada gelişme hızla devam eder. Bebeğinizin boyutları yaklaşık üç kat artar. Temel yüz yapılarını göstermeye başlar. Daha sonra gözlere dönüşecek olan optik kesecikler oluşmaya başlar. Aynı zamanda iç kulağın öncüleri olan yapılar da oluşur. Yüzün üst ve yan tarafındaki dokuların oluşturduğu açıklıktan dudaklar oluşacaktır. Dudak açıklığının altındaki katlantılardan bebeğinizin boynu ve alt çenesi gelişecektir.
6. haftada bebeğinizin sırt bölümünde yerleşen nöral tüp tamamen kapanır. Beyin hızla büyür ve yeni oluşan başı doldurur. Aynı zamanda beynin özel bölümleri de gelişir ve bazı özel sinir yapıları görünür hale gelir (kranial sinirler).
Bebeğin orta hattında 40 küçük doku bloğu gelişir ki bunlar bebeğinizin bağ doku, omurlar ve kaslarını oluşturur. Artık bebeğinizin kol ve bacaklarındaki küçük kemikler görülebilmektedir.
Gebeliğinizin 6. haftasında (döllenmeden 4 hafta sonra) bebeğiniz yaklaşık 3 mm dir.

HAMİLELİĞİN BİRİNCİ AYI

1 AYLIK GEBELİK (BİR AYLIK HAMİLELİK)
HAMİLELİĞİN BİRİNCİ AYI
Gebeliğin ilk ayında eşler genellikle gebelik şüphesiyle doktora başvururlar. Gebelik olduğundan emin olmadıkları için de büyük bir heyecan ve merak içerisinde olurlar. Bu nedenle bu ilk ayda yapılan muayenede öncelikle gebeliğin kesin olarak olup olmadığı ultrason ve gerekirse gebelik testleri ile belirlenir. Gebelik varsa sıradaki en önemli konu kalp atışının olup olmadığıdır. Yalnız kalp atışın çok küçük gebeliklerde oluşmaz yaklaşık 5-6 hafta civarında (adet geçmesinden 10-15 gün sonra) görülebilir. Bu ilk ayda bazen gebelik kesesi görüldüğü ve geliştiği halde içerisinde bebek oluşmaz bu duruma da sık rastlanır ve buna boş gebelik denir. Bu ay aile bebeğin durumunu ve sağlığını merak edebilir ancak henüz gebelik çok küçük olduğu için bu dönemde bebeğin canlı olması dışında pek bir özelliği değerlendirilemez, bir özürü var mı yok mu bu dönemde anlaşılamaz.

İlk gebelik muayenesinde yapılan diğer işlemler:
– Gebelikle ilgili riskler belirlenir
– Tahmini doğum tarihi hesaplanır
– Genel fizik muayene yapılır
– Annenin gebelik dışında herhangi bir sağlık problemi varsa bunun gebeliğe etkileri değerlendirilir
– Laboratuar testleri yapılır: Tam kan tahlili, idrar tahlili, kan grubu, Rh antikor taraması (kan uyuşmazlığı için), troid testleri (TSH), rubella, toxoplazma, Hbs ag testi (Hepatit B), HIV (AIDS) testi önerilir. (Bkz: Gebelikte yapılan tahliller ve testler)

Son adet tarihinin ilk gününden hesaplanan gebelik süresi 280 gün veya 40 haftadır. Tahmini doğum tarihi son adet tarihine 7 gün eklenip 3 ay geriye gidilerek hesaplanabilir. Prenatal muayenede en önemli incelemelerden biri gestasyonel yaşın belirlenmesidir, yani gebeliğin tam olarak kaç haftalık olduğunun belirlenmesidir. Bazen eşler son adet tarihini bilemezler bu durumda ultrason ölçümlerinden yararlanarak gebelik yaşı belirlenir.

Gebelik öncelikle kanda sonra idrarda ve en son ultrasonda tesbit edilir. Ancak gebelik kesesinin ultrasonda net olarak görülmesi sonrasında kesin olarak rahim içi bir gebelikten söz edilebilir. Çok erken gebeliklerde (adetin geçtiği ilk günlerde) testlerde gebelik çıkmasına rağmen ultrasonda görülemez.

Gebeliğin ilk haftalarında ağızda çok az bir tad değişikliği, hafif sabah bulantıları görülür. Bu dönemde implantasyon kanaması denilen çok az bir kanama gözlenebilir. Ayrıca halsizlik, göğüslerde aşırı hassasiyet, sık idrara çıkma gibi belirtiler hissedilebilir.

Anneye bu ilk muayenede şu konularda bilgiler verilir:
– İlaç kullanımı ve gebeliğe zarar verebilecek ilaçlar
– Sigara ve alkolün bebeğe zararları
– Kaçınılması gereken röntgen v.b durumlar
– Gebelikte beslenme
– Alması gerken vitaminler: Demir dışındaki tüm gereksinimler dengeli bir dietle karşılanabilir. Ayrıca gebeliğin ilk aylarında nöral tüp defektini önlemek için rutin folik asit desteği (0.4 mg) verilmelidir.
– Kilo alımı
– Egzersiz
– ve gebelikte rastlanabilecek sorunlar açısından bilgilendirilir.